شاتون در پمپ‌های سمپاش 45 بار یکی از قطعات کلیدی در سیستم تبدیل حرکت است. در این پمپ‌ها موتور (معمولاً موتور بنزینی یا الکتروموتور) باعث چرخش میل‌لنگ می‌شود و شاتون این حرکت چرخشی را به حرکت رفت و برگشتی پیستون تبدیل می‌کند. این حرکت پیستون باعث ایجاد مکش و سپس ایجاد فشار برای پاشش سم می‌شود.
در پمپ‌های سمپاش پیستونی سبک که در باغات، گلخانه‌ها و مزارع کوچک استفاده می‌شوند، معمولاً سه پیستون وجود دارد و هر پیستون توسط یک شاتون به میل‌لنگ متصل است. بنابراین سلامت شاتون مستقیماً روی فشار خروجی، یکنواختی پاشش و عمر پمپ تأثیر دارد.
شاتون‌های این نوع پمپ‌ها معمولاً از آلیاژ آلومینیوم سخت‌کاری شده یا فولاد مقاوم ساخته می‌شوند تا در برابر فشار مکانیکی، ضربه و اصطکاک مقاومت کافی داشته باشند. در دو سر شاتون معمولاً بوش یا بلبرینگ سوزنی قرار دارد که حرکت نرم و دقیق را فراهم می‌کند.
در پمپ سمپاش 45 بار، شاتون در یک طرف به میل‌لنگ (Crankshaft) و در طرف دیگر به گژن‌پین پیستون متصل می‌شود. اگر این قطعه دچار لقی، شکستگی یا سایش شود، حرکت پیستون دچار اختلال شده و فشار پمپ کاهش پیدا می‌کند.
مشخصات فنی رایج
مشخصه | مقدار تقریبی |
|---|
نوع قطعه | شاتون پمپ سمپاش |
کاربرد | پمپ سمپاش پیستونی |
فشار کاری پمپ | 45 بار |
جنس | آلومینیوم آلیاژی یا فولاد |
اتصال بالا | گژن‌پین پیستون |
اتصال پایین | میل‌لنگ پمپ |
علائم خرابی شاتون پمپ سمپاش
در صورت مشاهده موارد زیر احتمال خرابی شاتون وجود دارد:
کاهش فشار سمپاش
صدای ضربه از داخل پمپ
گیر کردن یا سفت شدن پمپ
شکستن پیستون یا گژن‌پین
لرزش غیرعادی پمپ
در بسیاری از موارد خرابی شاتون به دلیل کمبود روغن در کارتر پمپ یا کارکرد طولانی تحت فشار بالا رخ می‌دهد.
سازگاری با قطعات دیگر
شاتون پمپ 45 بار معمولاً با قطعات زیر در ارتباط مستقیم است:
پیستون پمپ سمپاش
گژن‌پین پیستون
میل‌لنگ پمپ
بلبرینگ یا بوش شاتون
سیلندر پمپ
در هنگام تعویض شاتون بهتر است وضعیت گژن‌پین و یاتاقان میل‌لنگ نیز بررسی شود تا از خرابی مجدد جلوگیری شود.
راهنمای خرید + نکات عملی
1. فاصله مرکز تا مرکز شاتون را اندازه بگیرید
این فاصله تعیین‌کننده کورس پیستون است و باید دقیقاً مطابق نمونه اصلی باشد.
2. قطر محل گژن‌پین را بررسی کنید
در بسیاری از پمپ‌های 45 بار قطر گژن‌پین حدود 10 تا 12 میلی‌متر است.
3. لقی شاتون با میل‌لنگ را بررسی کنید
لقی مجاز معمولاً:
Clearance ≈ 0.02 تا 0.05 میلی‌متر
بیشتر از این مقدار باعث ضربه و کاهش عمر پمپ می‌شود.
4. وضعیت روغن پمپ را کنترل کنید
کمبود روغن یکی از اصلی‌ترین دلایل شکستگی شاتون است.
محاسبه ساده نیروی وارد بر شاتون
اگر فشار پمپ 45 بار باشد:
1 بار ≈ 100000 پاسکال
پس:
Pressure = 45 × 100000
Pressure = 4,500,000 Pa
اگر قطر پیستون حدود 13.2 mm باشد:
مساحت پیستون:
Area = π × (d² / 4)
Area ≈ 3.14 × (13.2² / 4)
Area ≈ 136.7 mm²
Area ≈ 0.000136 m²
نیروی وارد بر شاتون:
Force = Pressure × Area
Force ≈ 4,500,000 × 0.000136
Force ≈ حدود 612 نیوتن
این نشان می‌دهد شاتون باید مقاومت مکانیکی بالایی داشته باشد.
